Wat is een sondering?
Bij een sondering drukt een machine een stalen staaf met een conus aan de punt verticaal de grond in. Onderweg meet de conus continu hoeveel weerstand de grond biedt. Zo ontstaat een grafiek die laat zien hoe de bodem tot op tientallen meters diepte is opgebouwd.
Een sondering is snel en nauwkeurig, maar er komt geen grond mee naar boven. Je ziet dus wat de grond doet, niet hoe hij eruitziet. Daarvoor heb je een boring nodig.
Wat meet een sondering?
- Conusweerstand: de kracht die nodig is om de punt de grond in te drukken. Zand geeft een hoge weerstand, klei en veen een lage.
- Plaatselijke wrijving (kleef): de wrijving langs een mantel net boven de punt.
- Wrijvingsgetal: de verhouding tussen die twee. Daaruit leid je af om welk grondtype het gaat.
- Waterspanning: bij een sondering met waterspanningsmeting meet je ook de druk van het grondwater. Dat helpt om dunne kleilagen en de doorlatendheid te herkennen.
Waarvoor gebruik je sonderingen?
- Het funderingsontwerp: hoe diep moeten palen, en hoeveel kunnen ze dragen?
- Het ontwerp van een bouwput: welke damwand, en is er risico op opbarsten?
- Het ontwerp van een bemaling: waar zitten de zandlagen die water leveren en de kleilagen die water tegenhouden?
- Wegen, dijken en leidingtracés: is de ondergrond stabiel genoeg?
Sondering of boring?
Een sondering vertelt veel over de sterkte en de opbouw van de bodem, maar geeft geen grondmonster. Een boring haalt wel grond naar boven. Daarmee zie je precies welke grondsoort er zit, kun je monsters laten onderzoeken en eventueel een peilbuis plaatsen. In de praktijk vullen de twee elkaar aan.
Voor een bemalingsontwerp zijn sondeergegevens en boorprofielen allebei belangrijke input. Ze laten zien waar stoorlagen zitten, zoals klei of keileem, en welke techniek dan het beste werkt.
Bestaande sonderingen terugvinden
Veel sonderingen in Nederland zijn openbaar. Je vindt ze in de Basisregistratie Ondergrond (BRO), te raadplegen via DINOloket en BROloket. Ligt er een sondering in de buurt van je project, dan geeft die al een goede eerste indruk van de bodem. Voor een ontwerp is een sondering op de locatie zelf meestal wel nodig.
Meer over de ondergrond
Lees ook over peilbuizen, grondboringen en sonische boringen. Hoe de bodem de keuze voor een bemaling bepaalt, lees je bij bronbemaling.
Wat is het verschil tussen een sondering en een grondboring?
Een sondering meet de weerstand van de grond, maar haalt geen grond naar boven. Een boring levert wel grondmonsters op. Daarmee zie je precies welke grondsoort er zit en kun je een peilbuis plaatsen.
Hoe diep gaat een sondering?
Meestal tot ongeveer 20 tot 40 meter, afhankelijk van de vraag en van hoe hard de grond is. In zeer vaste zandlagen stopt een sondering eerder.
Waar vind ik sonderingen van mijn locatie?
Veel sonderingen staan in de Basisregistratie Ondergrond. Je raadpleegt ze via DINOloket of BROloket.
Wat is een sondering met waterspanningsmeting?
Bij deze sondering meet de conus ook de druk van het grondwater. Dat helpt om dunne kleilagen te herkennen en iets te zeggen over de doorlatendheid van de bodem.
